Emrihan Aydin
2025’in ardından Türkiye, önemli değişimlere sahne olacak. Bu yıl, pandemi sonrası yeni bir dönemin başlangıcını temsil ediyordu ve geçiş süreci tamamlanmış olmalıydı, ancak devlet yöneticilerinin eski paradigmaları terk etme konusundaki direnci nedeniyle bu süreç sekteye uğradı. Eski çağın vizyonunu taşıyan yöneticiler görevlerini bırakmayı reddettiği için, yenilikçi bir anlayışa sahip, yeni çağı yönlendirebilecek liderler iş başına gelemedi. Bu durum, adeta tüm dünyada sessiz bir anlaşmayı andıran bir statüko oluşturdu.
Ancak, insan eliyle kontrol edilemeyen doğal bir denge devreye girdi. Yöneticilerin istemeden de olsa koltuklarını terk etmek zorunda kalacakları olaylar zinciri başladı. Bu süreç istek dışı bir biçimde ilerlediği için geçiş dönemi uzadı ve etkileri toplumsal düzeyde kendisini göstermeye devam ediyor. 2025 yılına dair öngörülen yeni dönemin başlangıcı, sürecin uzaması nedeniyle yılın sonlarına sarkıyor gibi görünüyor.
2025 sonrası dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de köklü değişimler yaşanacak. Hiçbir şey, 2025 öncesi gibi olmayacak ve özellikle Anadolu’da büyük dönüşümler gözlemlenecek. Bu değişimler sadece ekonomik ya da politik değil; anlayış, perspektif ve toplumsal zenginlik alanlarında da kendini gösterecek. Türkiye, yeni döneme geçmeden önceki süreçte belki de en zorlu dönemlerini yaşadı; ekonomik, sosyal ve yönetimsel açılardan en derin krizlerle mücadele etti. Fakat önümüzdeki süreçte Türkiye’yi yepyeni bir görünüm ve ivme bekliyor.
Anadolu’nun bu dönüşümde özel bir yere sahip olmasının nedeni, dünya coğrafyasının merkezi olarak kabul edilmesidir. Bu yüzden en sert şekilde dip dönemini yaşayan bu bölge, bundan sonra yaşanacak yükseliş döneminin öncüsü olacak. 2025 sonrasında Türkiye’nin hızlı bir yükseliş dönemine gireceği muhakkak.
Yönetimsel açıdan ise Türkiye’nin halen eski çağın geride kalmış yaklaşımlarına bağımlı olduğu görülüyor. Kıt’a Avrupası ve Anglo-Amerikan devlet yönetimi modelleri pandemiyle birlikte iflas ederek etkisini yitirdi ve sürdürülebilirliklerini kaybettiler. Artık bu yönetim anlayışlarının yerini Anadolu’yu temel odak alan yeni bir devlet sistemi almalıdır. Bahsedilen Merkez Anadolu Devlet Yönetimi Yaklaşımı, günümüz dünyasında varlığını sürdürebilecek tek model olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin, geçmişteki sistemlerden öğrenilmiş dersleri özümseyerek bu yeni yaklaşıma ivedi şekilde geçiş yapması elzemdir.
Yeni çağa geçişin ön şartlarından biri yönetim sistemine yapılan yatırımdır. Mevcut durumda Türkiye’deki devlet yönetim sistemi ve bunun devamlılığını sağlayan kurumların çöktüğü açıkça görülüyor. Yeni bir sistemin kurulması artık kritik bir gereklilik haline geldi. Eski sistemler, toplumun ihtiyaçlarına cevap vermekte yetersiz kalıyor; bu yüzden ilerlemeyi mümkün kılabilecek vizyona sahip yeni bir model benimsenmelidir. Kıt’a Avrupası yaklaşımına bağlı kalarak daha ileri gitmek, toplumu kalkındırmak ya da refah seviyesini artırmak pratikte artık mümkün görünmüyor.
Merkez Anadolu Devlet Yönetimi Sistemi’nin uygulanmasıyla birlikte Türkiye, içinde bulunduğu durumu hızlıca tersine çevirme kapasitesine sahip olacaktır. Bu sistem, dipten çıkış sürecinde kaybedilenleri telafi etmekle kalmayıp, çok daha fazlasını kazandırabilecek bir potansiyele sahiptir. Ancak zaman daralıyor ve gerekli reformları geciktirme lüksü artık yok. Geç olmadan harekete geçmek kaçınılmazdır.