Emrihan Aydin
Yapısal Eşikten Kurumsal İnşaya
2025 yılı, yeni çağda devlet yönetimi düşüncesinin yapısal eşiğinin tamamlandığı bir yıl olmuştur. 2026 ise bu eşik üzerine, yeni çağın devlet yönetimi sistemlerinin fiilen inşa edilmeye başlanacağı bir dönem olacaktır. Böylece dünyada hangi devletlerin üst akıllarının yeni çağ konusunda farkındalığa sahip olduğu ve “Devlet Yönetimi Çağı”na hazırlıktan uygulamaya geçtiği net biçimde görülecektir. 2025 yılı, kamuoyunda çok fazla konuşulmasa ve toplum tarafından açıkça fark edilmese de, yönetim düşüncesi açısından önemli bir eşiğin geride bırakıldığı yıl olmuştur.
Kavramsal düzeyde olmasa bile, devlet yönetimine ilişkin birçok konu toplum tarafından sorgulanmaya başlanmıştır. Bu durum, dünya genelinde toplumların yeni devlet yönetimi yaklaşımlarına duyduğu ihtiyacı açık biçimde ortaya koymuştur. Bu ihtiyacı, devlet aklına veya üst akıl yapısına sahip olan devletler fark etmiş; düşünsel düzeyde, deneme-yanılma yoluyla bazı yaklaşımları toplum nezdinde test etmiştir. Ancak bu testlerin büyük bir kısmı başarıya ulaşamamıştır. Pandemi sürecinden bu yana dünya genelinde iflas etmiş birçok devlet yönetimi yaklaşımı hâlen geçerliliğini korumakta, ancak toplumun beklentilerine cevap verememektedir. Bu durum, devlet aklına sahip yapıların da farkında olduğu bir gerçektir. Buna rağmen, bu yaklaşımların yerine yeni dünya düzenine ve yeni çağa uygun bir devlet yönetimi vizyonunun nasıl inşa edileceği henüz netleşmemiştir.
Artık zamanın kalmadığı ve 2026 yılında yeni sistemlerin inşası için harekete geçen devletlerin, yeni çağın süper güçleri olacağı açıktır. Bu nedenle 2026 yılı yalnızca harekete geçme değil, aynı zamanda ivedilikle harekete geçme zamanıdır.
2026 yılında farklı devlet yönetimi yaklaşımları ortaya çıkacaktır. Bu yaklaşımlar, akademik dünyadan devletlere doğru değil; devletlerin uygulamalarından akademik dünyanın araştırma alanlarına doğru bir akışla şekillenecektir. Böylece akademik dünyanın devlet yönetimi konusundaki çalışmalarının sınırlılığı ve yetersizliği daha görünür hâle gelecektir. Bu durumun önemli bir istisnası ise, yeni çağın devlet yönetimi yaklaşımı olan Merkez Anadolu Devlet Yönetimi yaklaşımıdır. Bu yaklaşım yalnızca akademik dünyanın teorik laboratuvarlarında değil, uzun yıllar boyunca sahada test edilerek olgunlaştırılmıştır. Merkez Anadolu yaklaşımı, ismine de uygun biçimde, binlerce yıllık bilgi ve deneyimin bilimsel verilerle harmanlanması ve sahada test edilerek son şeklinin verilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır.
Bu yaklaşım zamanla daha iyi anlaşılacak; özellikle uygulama sonrasında toplumun göreceği somut faydalar sayesinde daha da bilinir hâle gelecektir. Ancak Merkez Anadolu yaklaşımının iddiası ya da temel hedefi tanınmak değil, görevini yerine getirmektir. Burada dikkat çekilmesi gereken önemli bir husus vardır: Yeni bir devlet yönetimi sisteminin hayata geçirilmesini en çok istemeyenler, çoğu zaman eski yönetim sistemlerinin yöneticileridir ve bu kesimler yeniliğe karşı direnç gösterir. Merkez Anadolu yaklaşımı, toplum yararına olacak şekilde bu direncin kırılmasının önemini ve önceliğini çok iyi bilmektedir.
2026 yılı, dünyada devlet yönetimi sistemlerinin yıkıntıları arasında ilerlenirken, bu yıkıntıların içinden yeni yönetim sistemlerinin inşa edilmesi gerektiğini gösteren bir milat olacaktır. Devlet yönetimi alanında yaşanacak bu gelişmeler ışığında, 2026 yılı tarihteki önemine uygun bir yer edinecektir.
Kaynakça
Bu makale, klasik anlamda literatür taramasına dayalı bir derleme veya ampirik araştırma değildir. Çalışma boyunca herhangi bir akademik metinden doğrudan alıntı yapılmamış, fikir aktarımı veya kavramsal ödünçleme yoluna gidilmemiştir. Metin, yazarın uzun yıllara dayanan düşünsel birikimi, devlet yönetimi alanındaki gözlemleri ve kuramsal soyutlama çabası doğrultusunda özgün olarak kaleme alınmıştır. Bu nedenle kaynakça bölümü, literatüre referans sunmaktan ziyade, çalışmanın özgünlüğünü ve kurucu niteliğini vurgulamak amacıyla bilinçli olarak sınırlı tutulmuştur.
Dolayısıyla bu çalışma, literatüre dayalı bir yorum metni değil; literatüre katkı sunmayı hedefleyen özgün bir teorik çerçeve olarak değerlendirilmelidir.