İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Reform Döneminde Kaht-ı Rical

Osmanlı İmparatorluğu’nda II. Mahmud dönemi reform dönemidir. Bu dönemde askeri alan başta olmak üzere birçok konuda reformlara imza atılmıştır. Fakat atılan cesur adımların aksine birçoğunun sonucu başarıya ulaşamamıştır. Tarihçiler başarısızlığın üç nedeni olduğunu söyler. En önemli nedeni devlet ricali, reformdan sonra da görevine devam etmiştir. Halbuki reformu yapan kadrolar gelenekçi kadro olmamalıydı. Eskiyi savunan bir grup nasıl yeniliği uygulayabilir ki? Diğer iki etmen savaş zamanı olması nedeniyle reform için yeterli zamanın olamaması ve parasal kaynak kıtlığı…

Devlet yönetimlerinde reform, planlaması ve uygulaması itibariyle çok çalışılması, ciddi şekilde ele alınması ve titiz olunması gereken bir konudur. Sadece reformu yapıp sonrasında bir şey yapmamak diye bir şey yoktur. Reformun tam olarak hayata geçmesi ve düzene girmesi için en az on yıl gerekiyor.

Sistemsel reformun iki boyutu vardır. Birincisi devlet yönetim sistemi, ikincisi devlet yöneticileri.

Reform yapmak, maddi ve liyakatli insan kaynağı, zaman ve vizyon gereken bir eylemdir. Reformu yapmak isteyen yönetimin bunun uzun yıllar süreceğini bilmesi ve bu süreçteki olası sorunları ön görebilmesi ve önleyici tedbirler alması esastır. Ön görülmeyen ve sonradan çıkan sorunlar için de hızlı şekilde tepki verecek bir mekanizma oluşturulmalıdır.

Reform başlangıcında yeni bir sistem ortaya konulacaktır. Fakat bu sistem ortaya konmadan halkta konuyla ilgili farkındalıklar oluşturulmalıdır. Halkta aydınlanma olmadan reform gerçekleştirilemez, gerçekleştirilse bile başarıya ulaşamaz.

Reform başlangıcından itibaren ilk beş yıl içerisinde sistem gözlenir. Eksikleri, uygulama hataları ve yanlışlar tespit edilir. Beş yıl sonunda ilk revizyon ile tüm bu görülen yanlışlar düzeltilir, eksiklikler giderilir. İlk beş yıl çok elzem olmadığı sürece sisteme dokunulmaz. İşin doğası budur. Bir sistem hayata geçtikten sonra eksiklerin olması demek, sistemin kötü olduğunu göstermez. Bilakis sistemin doğru şekilde çalıştığını gösterir. Çünkü işin doğasında kâğıt üzerinde oluşturulan sistem, hayata geçince mutlaka hatalar verecektir.

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli konu beş yılın sonunda mutlaka kapsamlı bir revizyon olmalıdır.

Diğer devlet yöneticilerinin durumu yani insan faktörüdür. Devlet yönetiminde reform yapılıyorsa devlet ricalinin tamamı değiştirilmelidir. Eski sistemde yönetimde olan yöneticiler, yeni sistemde yer bulamamalıdır. Reform sürecinde yenilikçi kadrolarla hareket edilmezse bir süre sonra kaht-ı rical olur. Bu durum devlet yöneticilerinin değiştirilmesi gerekliliğinin bir işareti olarak kabul edilmelidir.

Sonuç olarak devlet yönetiminde reform için gereksinimleri karşılayacak kaynakların olması sağlanmalıdır. Halkta aydınlanmadan sonra sistem hayan geçmeli ve beş yılın sonunda ilk revizyon gerçekleştirilmelidir. Tüm bu süreçlerde en önemli kaynağın insan olduğu unutulmadan liyakat esaslı bir yapılanma içinde olunmalıdır. Eğer bir süre sonra kaht-ı rical olursa bu sistemin tıkandığını ve devlet yönetiminde bulunan devlet ricalinin değiştirilmesi gerektiğinin işaretidir. Devlet üst yönetiminin tüm bu etkilere kısa sürede tepki verecek bir model oluşturmaları, devlet reformunun başarısı açısından çok önem taşımaktadır.

İlk yorum yapan siz olun

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir