İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Tarihin akışını değiştiren gizli kahraman: Mehmet Ali Bey

Tarihte öyle olaylar vardır ki, neden yapıldığı belli değildir adeta kaderin ağlarını ördüğü durumlardır. Öyle noktalar vardır ki milletin talihini değiştiren türden. Osmanlı’nın yıkılacağı anlaşıldığı zaman devlet ricalinin büyük bir kısmı kendi istikbalinin derdine düştü. Pek azı ülkenin bağımsızlığı için mücadele etti.

Tarihin dönüm noktalarından biri Atatürk’ün Samsun’a çıkışıdır. Anadolu’ya geçen Gazi Paşa, milli mücadeleye başlamış oldu. Samsun’ a geçiş hikayesine baktığımızda tarih kaderinin ağlarını ördüğünü görüyoruz. O kadar ince çizgide giden bir süreç var ki; görevlendirmeme olmaması içten bile değilmiş. Ama kader bu ya da adına ne derseniz deyin bir şekilde olmuş ve Samsun’a ayak basılmış. Bu süreçte özellikle bir kişi Mustafa Kemal’ in Samsun’ a görevlendirilmesi için yoğun çaba sarf ettiğini görüyoruz. Neden, niçin, ne amaçla yaptı bunu bilmiyoruz. O kişi Mustafa Kemal’ i tabiri caizse devlet ricali ile tanıştıran ve o camiaya tanıtan, ordu müfettişi olması için büyük çaba sarf eden Dahiliye Nazarı Mehmet Ali Bey’ dir.

Mehmet Ali Bey daha Yeniköy Belediye başkanı iken, Ali Fuat Cebesoy’un babası İsmail Fazıl Paşa ile dünür olmuşlardı. Zira Ali Fuat Cebesoy’un küçük kardeşi, Mehmet Ali Bey’in kızı ile nişanlanmıştı. Mehmet Ali Bey bu nişandan birkaç ay sonra İçişleri Bakanı olacaktır. Ali Fuat Paşa 20 Aralık 1918 günü İstanbul’a döndüğünde Mehmet Ali Bey de evdedir. Söz dönüp dolaşıp Mustafa Kemal Paşa’ya gelmiş ve kendisini övücü konuşmalar geçmiştir. Ali Fuat Paşa Mustafa Kemal’i kendisi ile tanıştırabileceğini söylemiş, Mehmet Ali Bey de bunu memnuniyetle karşılamıştır. Böylelikle düğünden sonra verilen bir yemekte tanışmışlardır. İlerleyen süreçte Mehmet Ali Bey Bahriye Nazırı Avni Paşa ile Şişli’deki evinde Mustafa Kemal Paşayı ziyaret etmişlerdir. Ertesi gün de Cercle d’orient Kulübünde (Galatasaray Lisesi’nin karşısında) öğle yemeğine davet ederek birlikte yemek yemiş ve sohbet etmişlerdir. Bu görüşmeler sırasında Mehmet Ali Bey, Mustafa Kemal Paşa’nın İttihat ve Terakki ve Enver Paşa hakkındaki düşüncelerini öğrenmiş ve birlikte çalışmayı teklif etmiştir.

9. Ordu Müfettişliği görevinin Mustafa Kemal Paşa’ya verilmesi Ali Fuat Cebesoy’un Mustafa Kemal Paşa’yı Dahiliye Nazırı Mehmet Ali Bey’le tanıştırması, dolayısı ile hakkında olumlu fikirler edinmesini sağlaması, daha sonrasında ise Mehmet Ali Bey’in Sadrazam Damat Ferit Paşa’yı ikna etmesi süreci ile gerçekleşmiştir. Damat Ferit Paşa’nın Padişah Vahdettin’i ikna gibi bir çabası olmamıştır, zira padişah Mustafa Kemal Paşa’yı özellikle Almanya’ya birlikte yaptıkları seyahatten ötürü gayet iyi tanımaktadır. Tüm bu süreç ve öte yandan Bahriye Nazırı Avni Paşa’nın da Mustafa Kemal Paşa ile ilerleyen ilişkisinin etkisi ile, nazırın kayınpederi olan Harbiye Nazırı Şakir Paşa’nın 9. Ordu Müfettişliği konusunda alınan kararları onaylaması hiç de zor olmamıştır

Mehmet Ali Bey, Atatürk’ ün Samsun’ a görevlendirilmesinde dolayısıyla da milli mücadelenin başlamasında rol oynayan etkin isimdir. Atatürk’ e güvenmiş ve arkasında durmuştur. Atatürk bu sayede Sadrazam ve Padişahın güvenini kazanmış ve geniş yetkilerle göreve atanmıştır. Bu durum tarihin akışını değiştirmiştir. Eğer ki arkasında durmasa ve devlet ricali içinde bu kadar etkin rol oynamasa Atatürk, belki de, Samsun’ a çıkamayacak ve milli mücadeleyi başlatamayacaktı.

Sonrasında Mehmet Ali Bey farklı bakanlıklarda görev alıyor. Kaderin cilvesine bakın ki; Kurtuluş Savaşı sonrasında Mustafa Kemal ile görüşleri hilafet konusunda ayrıldı. Savaş sonunda düşman işbirlikçisi kabul edilen saltanat taraftarı ve muhalifleri içeren Yüz ellilikler listesinde yer alarak, sürgün edildi. Ailesi ile önce Romanya’da, sonra Paris’te ikamet etti.

Paris’te “Zincire Vurulmuş Cumhuriyet” (La République Enchainé) adıyla bir gazete çıkarmaya başladı. İlk sayısının 1930’ da çıktığı sanılan gazetede, Cumhuriyet yönetimine ve Mustafa Kemal’e ağır eleştiriler yönelten yazılar yayımlandı. Mustafa Kemal’in ölümünden sonra yurda döndü. 16 Ekim 1939’ da İstanbul’da öldü.

Atatürk’ ün tarih sahnesine inmemecesine çıkmasında en büyük rolü olan Mehmet Ali Bey, Türk milleti için farkında olarak ya da olmayarak yaptıklarıyla gizli kahramanlardan birisi olmuştur. Sonrasında yaşananlar ve aldığı cezalar işin farklı boyutudur ve konumuz dışındadır. Devlet içinde nice kahramanları kazandıran akil kişiler vardır. Devlete faydalı olacak kişileri devlet ricali içerisine sokmak çok meşakkatli bir hadisedir. Bu zorluğu sebebiyle çok önemli bir konudur.

Kaynaklar:

Wikipedia

İlk yorum yapan siz olun

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir